Chorzowskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych

Chorzowskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych

Projekt finansowany przez Urząd Miasta Chorzów

Jak założyć stowarzyszenie - krok po kroku

Jakie warunki trzeba spełnić aby założyć Stowarzyszenie?

Stowarzyszenie zarejestrowane w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) to jedna z form prowadzenia działalności społecznej. O tym, co to jest stowarzyszenie czytaj tutaj: http://poradnik.ngo.pl/x/363112

  1. Stowarzyszenie jest zakładane na zebraniu założycielskim przez co najmniej 15 osób, które stają się członkami założycielami stowarzyszenia.
  2. Na zebraniu założycielskim członkowie podejmują uchwały o: powołaniu organizacji, wyborze komitetu założycielskiego (art. 9), uchwaleniu statutu (art. 10), mogą też wybrać zarząd i komisję rewizyjną.
  3. Następnie komitet założycielski składa wniosek (razem z wymaganymi załącznikami) o rejestrację stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do KRS. Więcej o rejestracji w KRS – czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/342824

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.), art. 8-10

Kto może założyć stowarzyszenie? Kto może być jego członkiem?

Stowarzyszenia mogą tworzyć obywatele polscy, mający pełną zdolność do czynności prawnych (osoby, które ukończyły 18 lat i nie są ubezwłasnowolnione) i nie pozbawieni praw publicznych (art. 3 ust. 1).

  • Małoletni poniżej 16 lat może należeć do stowarzyszenia, jeśli wyrażą na to zgodę jego przedstawiciele ustawowi (np. rodzice), nie może jednak korzystać z biernego i czynnego prawa wyborczego. Natomiast małoletni w wieku 16-18 lat (mający ograniczoną zdolność do czynności prawnych) może należeć do stowarzyszenia oraz korzystać z biernego i czynnego prawa wyborczego, ale w składzie zarządu danego stowarzyszenia większość muszą stanowić osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych.
    Jeżeli jednak jednostka organizacyjna stowarzyszenia zrzesza wyłącznie małoletnich, mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki (art. 3 ust. 2 i 3).
  • Cudzoziemiec, niemający zameldowania na terytorium Polski, może wstąpić do stowarzyszenia, którego statut przewiduje taką możliwość. Cudzoziemcy, mający zameldowanie w naszym kraju, mogą tworzyć stowarzyszenia zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli polskich (art. 4 ust. 1 i 2).

Osoba prawna może być tylko członkiem wspierającym stowarzyszenia (art. 10 ust. 3). Ustawa nie określa jednak szczegółowo, na czym polega "bycie członkiem wspierającym stowarzyszenia" – powinien to regulować statut.

Więcej o zapisach w statucie dotyczących członków stowarzyszenia, także o tym, jakie trzeba spełnić warunki by stać się członkiem istniejącego już stowarzyszenia - czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/442740

Stowarzyszenia, w liczbie, co najmniej 3, mogą także założyć związek stowarzyszeń (federację). Założycielami i członkami związku mogą być także inne osoby prawne, z tym, że osoby prawne mające cele zarobkowe mogą być członkami wspierającymi (art. 22 ust. 1). Więcej o tworzeniu federacji – czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/366684

Kiedy i na jakim etapie zakładania Stowarzyszenia trzeba mieć statut?

Statut to najważniejszy wewnętrzny dokument – "konstytucja" stowarzyszenia – to pisemnie potwierdzona informacja o zasadach jego działania. Jest uchwalany przez członków założycieli na zebraniu założycielskim.

Więcej o statucie stowarzyszenia czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/340255

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.), art. 9

Zwołanie i przeprowadzenie zebrania założycielskiego

Pierwszym krokiem prowadzącym do zarejestrowania stowarzyszenia jest zwołanie zebrania założycielskiego, które podejmuje oficjalną uchwałę o powołaniu do życia stowarzyszenia.

Kolejne etapy zebrania założycielskiego to:

  • wybór komitetu założycielskiego;
  • podjęcie uchwały o powołaniu stowarzyszenia, przyjęciu statutu;
  • wybór władz (zarządu i komisji rewizyjnej).

Pamiętajmy, że wybranie zarządu i komisji rewizyjnej nie jest warunkiem koniecznym do zarejestrowania stowarzyszenia, władze stowarzyszenia można wybrać w terminie późniejszym - po zarejestrowaniu w KRS, czyli na pierwszym walnym zebraniu już zarejestrowanego stowarzyszenia. Po co więc wybierać od razu zarząd i komisję? Ze względów praktycznych – to rozwiązanie ma bowiem tę zaletę, że nie trzeba tuż po zarejestrowaniu w KRS zwoływać walnego zebrania, aby wybrać zarząd i komisję rewizyjną, a dodatkowo płacić za zgłoszenie zmian do KRS.

W zebraniu założycielskim musi wziąć udział co najmniej 15 osób. Staną się one członkami założycielami danego stowarzyszenia. Warto zaprosić kilka osób więcej, gdyby okazało się, że ktoś z jakiejś przyczyny nie dotrze na zebranie. Więcej o tym, kto może założyć stowarzyszenie czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/342819

Żeby sprawnie przeprowadzić zebranie należy wcześniej ustalić różne szczegóły organizacyjne: wybrać miejsce i ustalić termin zebrania, znaleźć osobę, która sprawnie poprowadzi zebranie, a także osobę, która spisze protokół z zebrania i przygotuje niezbędne dokumenty.

Przed zebraniem założycielskim przygotowujemy:

1. Projekt statutu

Wstępny projekt statutu dobrze jest przygotować wcześniej (czyli przed zwołaniem zebrania założycielskiego) i dostarczyć go do wglądu wszystkim członkom przyszłego stowarzyszenia. Głosowanie za przyjęciem statutu i jego zatwierdzenie musi mieć miejsce na zabraniu założycielskim. Więcej o statucie czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/370389

2. Dokumenty:

A. Listę członków założycieli z danymi: imię i nazwisko; data i miejsce urodzenia; miejsce zamieszkania (art. 12 ustawy Prawo o stowarzyszeniach mówi o "miejscu zamieszkania", ale zdarza się, że KRS żąda podania adresu zameldowania); numer dowodu osobistego, PESEL; własnoręczny podpis (bardzo ważne!). Listę możemy mieć od razu pełną lub możemy ją uzupełnić o brakujące informacje przed zebraniem lub w trakcie zebrania. Wygodnie jest, jeśli ta sama lista zawiera (też) oświadczenie członków założycieli o: posiadaniu obywatelstwa polskiego, pełnej zdolności czynności prawnych i pełni praw obywatelskich (zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach).

Listę trzeba przygotować w dwóch egzemplarzach, które składamy w KRS. Uczestnicy zebrania podpisują oba egzemplarze.

B. Teksty uchwał, które muszą być podjęte w trakcie zebrania:

  • uchwała o powołaniu stowarzyszenia - uchwała nr 1;
  • uchwała o przyjęciu statutu - uchwała nr 2;
  • uchwała o wyborze komitetu założycielskiego - uchwała nr 3.

Ewentualnie można też podjąć uchwałę o wyborze zarządu - uchwały nr 4 oraz uchwałę o wyborze organu kontroli wewnętrznej - komisji rewizyjnej - uchwała nr 5.

Uchwały można wpisać do protokołu zebrania lub dołączyć jako załączniki do protokołu. Wszystkie uchwały stanowiące załączniki do protokołu zebrania podpisuje przewodniczący zebrania i protokolant (sekretarz). Przykładowe wzory tych uchwał można znaleźć na dole strony.

Proponowany, przykładowy przebieg zebrania założycielskiego:

1. Przedstawienie celu zebrania oraz jego uczestników.

2. Ustalenie sposobu głosowania i podejmowania uchwał.

3. Wybór przewodniczącego (prowadzi spotkanie) i sekretarza (sporządza protokół z zebrania) - kandydaci mogą zgłosić się sami lub zostać zgłoszeni przez inne osoby. Ostateczny wybór dokonywany jest w głosowaniu jawnym - przechodzą osoby, które uzyskają najwięcej głosów.

4. Wybór komisji skrutacyjnej, która zbiera i liczy głosy (komisję powołujemy, jeżeli głosowanie jest tajne, czyli jeśli statut przewiduje taki sposób głosowania).

5. Podjęcie uchwały o powołaniu stowarzyszenia (uchwała nr 1).

6. Dyskusja nad statutem, zgłoszenie i ewentualne zatwierdzenie poprawek oraz uwag.

7. Podjęcie uchwały o przyjęciu statutu (uchwała nr 2).

8. Zgłoszenie kandydatów i wybór komitetu założycielskiego (np. 2-3 osoby) stowarzyszenia w głosowaniu jawnym (podjęcie uchwały o wyborze komitetu założycielskiego - uchwała nr 3). Ewentualnie (ewentualnie, ponieważ nie ma takiej konieczności prawnej, ale ze względów praktycznych jeśli jest to możliwe, warto wybrać zarząd i komisję rewizyjną od razu):

  • Wybór władz stowarzyszenia: zarządu i organu kontroli wewnętrznej, np. komisji rewizyjnej (podjęcie dwóch uchwał o wyborze władz - uchwały nr 4 i 5).
  • Podjęcie uchwały w sprawie wyboru prezesa, skarbnika i innych osób mających pełnić określone funkcje w zarządzie stowarzyszenia. Warto dokonać takiego wyboru od razu, ponieważ na formularzu KRS-WK, który jest załącznikiem do wniosku o rejestrację stowarzyszenia jest pole, w którym należy wpisać funkcje osoby w organie reprezentacji (art. 12).

9. Zamknięcie zebrania.

Na tym kończy się zebranie założycielskie. Komitet założycielski, który bierze na siebie formalności związane z rejestracją, musi teraz wypełnić właściwe formularze oraz skompletować wymagane dokumenty i załączniki. Komitet założycielski powinien też dopilnować, aby został spisany protokół z zebrania założycielskiego.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.), art. 3 ust. 1, 9, 11 ust. 3 i 12

Przygotowanie wniosków do KRS

Po odbyciu zebrania założycielskiego stowarzyszenia, musimy złożyć wniosek rejestracyjny do KRS. Obowiązek ten należy do komitetu założycielskiego, w związku z tym musi on wypełnić właściwe formularze oraz przygotować wymagane dokumenty i załączniki (np. statut, uchwały).

Wniosek o rejestrację w KRS składa się z:

Więcej o tym jak przebiega rejestracja nowego stowarzyszenia (nowej organizacji) w KRS czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/370190

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) , art. 8 ust. 1 i art. 12
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 17, poz. 209 z późn. zm.) art. 9, 19, 19a

PO REJESTRACJI W KRS :

Stowarzyszenie po zarejestrowaniu w KRS:

  • składa wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej przez co uzyska numer REGON;
  • zakłada konto bankowe;
  • zgłasza się do urzędu skarbowego w celu uzyskania numeru identyfikacji podatkowej – NIP.

Więcej o tych obowiązkach czytaj tutaj: http://www.ngo.pl/x/340256

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej ( Dz.U. 1995 nr 88 poz. 439) , art. 42-43
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r., Nr 269, poz. 2681), art. 2 ust. 1